متن سوالات امتحان روز دوشنبه 9 بهمن و پاسخ آنها

برای دریافت متن سوال و پاسخ آن به ادامه مطلب مراجعه نمائید.

ادامه نوشته

جلسه 91/11/2 - قرآن

موضوع اين جلسه :

 نماز

يكي از اصولي كه قرآن كريم پس از ايمان به غيب مطرح ساخته به پا داشتن نماز است.(1)

انسان با اقامه نماز زيباترين شكل پرستش و عبادت را به نمايش مي گذارد.

قرآن كريم وقتي از نماز سخن به ميان مي آورد مي فرمايد:  (( اَقِمِ الصلاة لِذِكري)) ؛ نماز بخوانيد تا ياد مرا زنده كنيد.

چنين نمازي روحي تازه به كالبد انسان مي دمد و آرامش و اطمينان سراپاي وجود او را فرا ميگيرد كه ((الا بذكر الله تَطمئنُّ القُلوب)).

نماز ويژگي هايي دارد:

-          . عنوان عبادت برتر را دارد

-          . منشأء خودسازي فرد و جامعه

-          . سبب طهارت روح از زشتي ها و پليدي ها

-          . كليد اصلي براي رهايي از بند بدترين گناهان و قدم اول به سوي خدا

نكته : البته اينها همگي خصوصيات و ويژگي ها براي نمازي است كه با خضوع ، خشوع، عشق و اخلاص به جاي آورده شود.

اهميّت فريضه نماز

 فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْکُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِکُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ کانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنينَ کِتاباً مَوْقُوتاً (2)

 

به دنبال دستور نماز خوف و لزوم به پا داشتن نماز حتي در حال جنگ در آيه 102 سوره، نساء، اين آيه(103 نساء) مي فرمايد: ( پس از اتمام نماز ياد خدا را فراموش نكنيد و در حال ايستادن و نشستن و زماني كه بر پهلو خوابيده ايد، به ياد خدا باشيد و از او كمك بجوييد :فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْکُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِکُمْ

منظور از ياد خدا در حال قيام و قعود و بر پهلو خوابيدن ، ممكن است همان حالات استراحت در فاصله هايي باشد كه در ميدان جنگ واقع مي شود و يا معناي حالات مختلف جنگي كه سربازان گاهي در حال ايستادن و زماني در حال نشستن و گاه به پهلو خوابيدن، سلاح هاي مختلف جنگي از جمله وسيله تير اندازي را به كار مي برند.

اين آيه در حقيقت به يك دستور مهم اسلامي اشارت دارد كه معناي نماز خواندن در اوقات معين، اين نيست كه انسان در ساير حالات از خدا غافل بماند، بلكه نماز دستوري انظباطي است كه روح توجه به پروردگار را در انسان زنده مي كند و بدين ترتيب مي تواند در فواصل نماز ها ياد خدا را به خاطر داشته باشد و اين كار را در هر حالتي انجام دهد.

آيه فوق همچنين در روايات متعددي به كيفيت نمازگذاردن بيماران تفسير شده است كه مثلاً اگر بتوانند ايستاده و اگرنه نشسته و حتي باز هم نه، به پهلو خوايده، نماز را به جاي آورند. البته اين تفسير نوعي تعميم و توسعه معناي آيه است، گرچه آيه مخصوص به اين مورد نيست.

...و اما بعد قرآن مي فرمايد كه اين دستور نماز خوف(در هنگام جنگ) دستوري استثنايي است و ((به مجرد اينكه حالت خوف زايل گشت، بايد نماز را به حالت و همان طرز عادي انجام دهيد :فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقيمُوا الصَّلاةَ.

كلمه ((موقوت)) از ماده ((وقت)) است. بنابراين معناي آيه چنين كه اگر ملاحظه مي كنيد مسلمانان حتي بايد اين وظيفه اسلامي را در ميدان جنگ انجام دهند، از آن روست كه نماز اوقات معيني دارد كه نمي توان از آنها تخلف كرد.

دستور نماز خوف : نماز هاي چهر ركعتي به دو ركعت تبديل مي شود. گروه اول يك ركعت را با امام مي خوانند و امام پس از اتمام يك ركعت توقف مي كند و آن گروه يك ركعت ديگر را به تنهايي انجام مي دهند و به سرعت به جبهه جنگ باز مي گردند و سپس گروه دوم به جاي آنها مي آيند؛(امام هنوز نماز را نگه داشته و ركعت دوم را شروع نكرده است) گروه دوم، يك ركعت را حالا با امام جماعت مي خوانند و ركعت دوم را به فرداي به پايان مي رسانند.

---

1. سوره بقرة / آيه 3.

2. سوره نساء / آيه 103.

3. كل متن بالا از كتاب تفسير موضوعي قرآن كريم، برگرفته از تفسير نمونه آيت الله مكارم شيرازي ، گرداوري شده توسط عليرضا كمالي مي باشد. ( با كمي اصلاح و تصرف.)

مهدويت_ جلسه 91/10/25

مهدویت در قرآن

پیش از اینکه بحث را شروع کنیم باید گفت که شمار آیات مربوط به مهدویت را برخی از دانشمندان شعیه افزون بر 120 ذکر کرده اند.

 جهت دقت در مطالب به شرح مختصر دو مفهوم خواهيم پرداخت:

تفسیر : از ماده فسر به معنای روشن کردن و اشکار ساختن است.

تاویل: از اَوَل به معنای باز گشت به اصل است. تاویل یک چیز یعنی برگرداندن آن به مکان و مصدر اصلی خودش.

آیه اول :

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ

ادامه نوشته

نماز در نهج البلاغه جلسه 2/11

وقال عليه السلام : الصَّلاَةُ قُرْبَانُ كُلِّ تَقِيٍّ، وَالْحَجُّ جِهَادُ كُلِّ ضَعِيفٍ، وَلِكُلِّ شَيْءٍ زَكَاةٌ، وَزَكَاةُ الْبَدَنِ الصِّيَامُ، وَجِهَادُ الْمَرْأَةِ حُسْنُ التَّبَعُّلِ ( حکمت 136)

نماز موجب تقرب هر پرهيزكار است،و حج جهاد هر ضعيفى است،و براى هر چيز زكاتى است و زكات بدن روزه است و جهاد زن،شوهردارى‏شايسته است.

نماز، نخستين حكم الهى بود كه چند روز پس از بعثت پيغمبر خاتم، حضرت محمد بن عبد اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلم توسط جبرئيل امين از جانب خداوند صادر گرديد و پيغمبر با تعليم پيك وحى، آن را معمول داشت.

 نکته جالب اینکه على عليه السلام نخستين پيشواى معصوم و امام بر حق ما و نماينده خدا و جانشين بلا فصل حضرت ختمى مرتبت (ص) اولين نمازگزار اسلام است، آنهم شش سال قبل از بلوغ از اين رو مى‏بايد چنين انسان بى‏نظيرى، رابطه خاصى با نماز بزرگترين فريضه الهى، داشته باشد. على كه در قبله مسلمين متولد شده، و در نه سالگى و به عنوان اولين پيرو اسلام و براى نخستين بار در پشت سر پيغمبر خاتم نماز گزارده، به طور قطع بيش از هر مسلمان ديگرى، قدر نماز، نخستين فريضه الهى، را مى‏داند و به آن اهميت مى‏دهد.

به طورى كه نوشته‏اند، حال على عليه السلام به هنگام نماز چنان بود كه در يكى از جنگهاى تيرى به پاى آن حضرت اصابت كرد و هر چه كردند نتوانستند آن را در آورند. چون خبر به پيغمبر دادند فرمود بگذاريد على مشغول نماز شود سپس تير را از پاى او در آوريد زيرا على (ع) در آن هنگام، چنان محو تماشاى جمال حق است كه كاملا از خود بى خود مى‏شود. چنين كردند و تير را از پاى على (ع) در آوردند و او متوجه نشد، و زمانى به خود آمد كه از نماز فراغت يافته بود، و آن گاه در خود احساس درد كرد

با توجه به مقدمه بالا به بررسی احادیث اشاره شده در باره نماز در نهج البلاغه می پردازیم

1- خطبه131 از جمله مى‏فرمايد پروردگارا من نخستين كسى هستم كه به حق رسيد و آن را شنيد و پذيرفت. به طورى كه جز رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله هيچ كس در نماز بر من پيشى نگرفت .

2-در آغاز خطبه 199 كه موضوعات مهم اسلامى را به اصحابش وصيت مى‏نمايد و نسبت به انجام دادن آن‏ها سفارش مى‏كند، مى‏فرمايد: «مردم‌! نماز را برعهده‌ گیرید و آن‌ را حفظ‌ کنید، زیاد نماز بخوانید و با نماز خود را به‌ خدا نزدیک‌ کنید. نماز فریضة‌ واجبی‌ است‌ که‌ در وقت‌های‌ خاص‌ بر مؤمنان‌ واجب‌ گردیده‌ است‌. آیا به‌ پاسخ‌ دوزخیان‌ گوش‌ فرا نمی‌دهید آن‌ هنگام‌ که‌ از آن‌ها پرسیدند: چه‌ چیز شما را به‌ دوزخ‌ کشانده‌ است‌؟ گفتند: ما از نمازگزاران‌ نبودیم‌. همانا نماز! گناهان‌ را چونان‌ برگ‌های‌ پاییزی‌ فرو می‌ریزد و غل‌ و زنجیر گناهان‌ را از گردن‌ها می‌گشاید. پیامبر اسلام‌(ص‌) نماز را به‌ چشمه‌ آب‌ گرمی‌ که‌ بر درِ سرای‌ مردی‌ جریان‌ داشته‌ باشد تشبیه‌ کرد. اگر روزی‌ پنج‌ بار خود را در آن‌ شستشو دهد، هرگز چرک‌ و آلودگی‌ در بدن‌ او نماند.» «همانا کسانی‌ از مؤمنان‌ حق‌ نماز را شناختند که‌ زیور دنیا از نماز بازشان‌ ندارد و روشنایی‌ چشمشان‌ یعنی‌ اموال‌ و فرزندان‌ مانع‌ نمازشان‌ نشود. خدای‌ سبحان‌ می‌فرماید: «مردانی‌ هستند که‌ تجارت‌ و خرید و فروش‌، آنان‌ را از یاد خدا و برپا داشتن‌ نماز و پرداخت‌ زکات‌ باز نمی‌دارد.»

رسول‌ خدا(ص‌) پس‌ از بشارت‌ به‌ بهشت‌ خود را در نماز به‌ زحمت‌ می‌انداخت‌، زیرا خداوند به‌ او فرمود: «خانواده‌ خویش‌ را به‌ نماز فرمان‌ ده‌ و بر انجام‌ آن‌ شکیبا باش‌. پس‌ پیامبر(ص‌) در پی‌ خانواده‌ خود را به‌ نماز فرمان‌ می‌داد و خود نیز در انجام‌ نماز شکیبا بود.»

۳-حضرت در نامه 47 نهج البلاغه  که  پس از ضربت خوردن ایشان توسط ابن ملجم مرادی  نوشتند خطاب به امام حسن و امام حسین می فرمایند: خدا را خدا را درباره نماز که ستون دین شماست

۴-همچنین در حکمت 299  آمده است آنچه بین من و خدا نارواست اگر انجام دهم  و مهلت دو رکعت نماز داشته باشم که از خدا عافیت طلبم مرا اندوهگین نخواهد ساخت

این حدیث را می توان در دو حالت بررسی کرد

1-      نماز در نگرانی ها

2-      رابط نماز و توبه

۵-      د رخطبه 199 هم به این موضوع اشاره شده که همانا  پرداخت زکات و اقامه نماز عامل نزدیک شدن مسلمانان به خداست

موضوع: اخبار روز جلسه: 02/11/91

 برخی از قوانین انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا

ماده 7 - تعداد اعضاء اصلي و علي‌البدل شوراي شهر به شرح زير مي‌باشد:

  ‌الف - شهرهاي تا بيست هزار نفر جمعيت، پنج نفر عضو اصلي و دو نفر عضو‌علي‌البدل.

  ب - شهرهاي از بيست هزار نفر تا پنجاه هزار نفر جمعيت، هفت نفر عضو اصلي و‌سه نفر عضو علي‌البدل.

  ج - شهرهاي از پنجاه هزار نفر تا يكصد هزار نفر جمعيت، نه نفر عضو اصلي و چهار‌نفر عضو علي‌البدل.

ادامه نوشته

جلسه 91/10/25 - قرآن

موضوع اين جلسه :

كميت دعا

قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّي لوَْ لا دُعاؤُكمْ فَقَدْ كَذَّبتُم فَسَوْفَ يَكونُ لِزاماً. {سوره فرقان(25) / آيه 77 }

اين آيه كه آخرين آيه سوره فرقان است، هم نتيجه اي است براي تمام سوره، و هم براي بحث هايي كه در زمينه اوصاف عبادالرحمان در آيات پيش از آن آمده است، خداوند خطاب به پيامبر^{(صل الله عليه و آله)} مي فرمايد : (( بگو پروردگار من براي شما ارج و وزني قائل نيست، اگر دعاي شما نباشد: قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّي لوَْ لا دُعاؤُكمْ .))

...و اما بعد، «يعبؤ» از ماده عبأ ( بر وزن عبد‌ ) به معناي سنگيني است. بنابراين جمله « لا يعبأ » يعني (وزني قائل نيست) و يا به تعبير ديگر(اعتنايي نمي كند).

 سپس مي افزايد : (( شما آيات پروردگار و پيامبران خدا را تكذيب كرديد، و اين تكذيب دامان شما را خواهد گرفت و از شما جدا نخواهد شد : فَقَدْ كَذَّبتُم فَسَوْفَ يَكونُ لِزاماً. ))

ممكن است تصور شود ميان آغاز(قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّي لوَْ لا دُعاؤُكمْ) و پايان آيه (فَقَدْ كَذَّبتُم فَسَوْفَ يَكونُ لِزاماً) تضادي وجود دارد و يا دست كم ارتباط و انسجام لازم ديده نمي شود؛ اما با كمي دقت روشن مي شود منظور اصلي اين است كه شما در گذشته آيات خدا و پيامبران او را تكذيب كرديد، از اين رو اگر كسي به سوي خدا نيايد و راه ايمان ((مخصوصاً دعا كردن)) و بندگي را پيش نگيرد، هيچ ارزش و مقامي نزد خدا نخواهد داشت و كيفر تكذيبتان دانان شما را خواهد گرفت.

نكته : دعا وسيله:

.  ارتباط با خدا

. راه ايمان

. راه بندگي خدا

. راه نجات از كيفر اعمال

. راه قرب و نزديك شدن به خدا(عزيز شدن نزد او)

از شواهد روشني كه اين تفسير را تأييد مي كند ، روايتي از امام باقر(ع) است :

از آن حضرت سوال شد : (( كثرةُ القرائةِ أَفضَلُ أوْ كثرة الدُّعاءِ؟)) : آيا بسيار تلاوت قرآن افضل است ، يا بسيار دعا نمودن؟

حضرت در پاسخ فرمودند: «بسيار دعا كردن افضل است» و سپس آيه فوق(سوره فرقان(25) / آيه 77 )را تلاوت نمودند¹...

---

1. شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، ج 6، ص 31.

2. كل متن تفسير از كتاب (تفسير موضوعي قرآن كريم برگرفته از تفسير نمونه آيت الله مكارم شيرازي، گردآوري شده توسط عليرضا كمالي